Puanım: 8/10
BoardGameGeek: İhtilal (2015)
Orijinal yerli oyun zaten istisna bir durum. Üstüne üstlük orijinal, yerli ve kaliteli oyunlar gerçekten parmakla gösterilir. Bir elin parmaklarına geçmeyecek kadar nadir bir durum denilebilir. Ben İhtilal'i çok beğendim ve oyun bana biraz Hearts of Iron 4 gibi hissettirdi.
Belirlenen Yolda İlerleyen Oynanış
Hearts of Iron 4 oynayanlar bilir, o oyunlarda çoğunlukla odak ağaçları olur. Odak ağaçları üzerinden alternatif ilginç senaryolar ve hele modlu oynuyorsanız bir sürü farklı ilginç, garip garip alternatif tarih durumları yaşanır. Ama çoğunlukla "belirlenen yol" denilen biraz bir ray üzerinde ilerlediğin, oyunu içeriği modu yapan insanın tahmin ettiği düşündüğü planladığı şeyleri yaptığın ve kendi yaratıcılığını çok da ortaya koyamadığın bir oyun tarzı. Şimdi bu normalde kötü bir durum da olabilir, gerçekten çok kötü bir durum da olabilir. Ama doğru beklentiyle giren birisi için harika da olabilir. Europa Universalis ve Crusader Kings ile Hearts of Iron arasındaki fark nasılsa bunda da amaç çok çeşitli ve farklı ve istediğin şeyleri yapmaktansa rol yapmak, role bürünmek, bir karakter gibi oynamak veyahut da bu sefer "bakalım ne olacak" gibi oynamak daha doğru olabilir.
Politik İçerik ve Göndermeler
Oyun içerisinde çok zekice hazırlanmış çok fazla gönderme var. Bir sürü şeyi masa altından, bir sürü şeyi de bayağı bayağı açıktan ifade ediyor. Hatta bunlar bize herhangi bir kafede arkadaşlarımızla oynarken problem bile yarattı çünkü bu kadar politik bir oyunu bağırarak çağırarak rahatça sesli bir şekilde arkadaşlarınla oynadığında dışarıdan çok yanlış anlaşılabilecek şeyler demiş oluyorsun ve bu uzun vadede sorun olabilir. O yüzden doğru bir mekanda doğru bir zamanda oynamak, doğru insanlarla oynamak çok önemli.
Tasarım ve Mekanikler
Ben oyunun tasarım tarzını, mekaniklerini çok beğendim. Benim için ilham kaynağı oldular, bir sürü mekaniğe hayran kaldım. Kendim için örnek aldığım insanlar olduklarını diyebilirim. Her ne kadar egemen stratejisi ikinci ya da üçüncü oyundan itibaren direkt anlaşılırsa da ve oyunu sık oynayan insanlar kendi aralarında oyunu çok rahat kırsalar da bu oyun yarı benzetim, yarı alternatif tarih hissiyatı vermesi açısından kesinlikle amacına ulaşıyor. Hele hele temasını ve dönemini de ciddiye alacak olursak bu dönemi, bu temayı, bu konsepti veren başka hiçbir oyun ortada yokken bu oyunun bu kadar rahat, bu kadar güzel bir şekilde bazı pürüzleri olsa da bunu ifade edebilmesi ve vermesi bence çok değerli.
Denge ve Kırık Mekanikler
Yine de oyun bahsettiğim bazı problemlerden sıkıntı yaşıyor denilebilir. Özellikle bazı kartların çok kırık olması, bazı mekaniklerin çok yoğun ve çok güçlü olması, çok fazla özelliğin ve çok fazla seçeneğin çok fazla durumun şansa dayalı olması ve birkaç kartın oyunun yönünü inanılmaz değiştirebilmesi ve kırık oyuncusunun abartı fazla avantaj sahibi olması galiba en büyük ve en belirgin eksiklik. Günün sonunda oyunun egemen stratejisi çok kolay belirleniyor ve oyunu çok rahat isteyen bir oyuncu, biraz tecrübeli olunca oyunu çok rahat kırabiliyor. Yine de dediğim gibi bu biraz benzetim, biraz rol, biraz alternatif tarih oyunu benim için. Bu oyunun törpülerinin pürüzlerinin giderilmiş hali, mükemmelleştirilmiş hali, farklı alternatif ülke tercihleri ile haritaları ile birlikte kusursuz bir versiyonu aklımın kenarında bir hayal olarak kalacak. Yani bir politik benzetim kutu oyunu: Türkiye, Almanya, Rusya, İngiltere, Amerika, farklı politik öğelere göre farklı mekanikler, çok güzel bir oyun olabilir. Sırf hayali bile ağzının suyunu akıtıyor ama böyle bir oyunun geliştirilip yetiştirilebileceğini tabii ki bilemeyeceğim.
8 Notunun Gerekçesi
Neden bu kadar yüksek:
- Türkiye'de üretilmiş, orijinal, kaliteli, nadir bir oyun
- Mekanikler zekice tasarlanmış, ilham verici
- Politik benzetim ve alternatif tarih hissiyatını çok iyi veriyor
- Bu dönemi ve temayı işleyen başka oyun yok
- Göndermeleri, detayları, dili çok başarılı
- Rol yapma ve "belirlenen yol" oynanışı doğru beklentiyle çok keyifli
Neden daha yüksek değil:
- Bazı kartlar çok kırık, bazı mekanikler çok güçlü
- Çok fazla şans faktörü var, birkaç kart oyunun dengesini bozabiliyor
- Egemen stratejisi ikinci veya üçüncü oyundan sonra çok belirginleşiyor
- Tecrübeli oyuncular oyunu çok rahat kırabiliyor
- Politik içerik yüzünden kafelerde, kamusal alanlarda oynamak riskli olabiliyor
İhtilal, Türkiye'de bu türde yapılmış en başarılı oyunlardan biri. Oyun yapımcılarına buradan çok selam söylüyorum. Denge sorunları olsa da bu dönemi bu şekilde işleyen başka bir oyun yok. Doğru beklentiyle, doğru ortamda, doğru insanlarla oynadığınızda çok keyifli bir alternatif tarih deneyimi sunuyor.
İhtilal kaç kişiyle oynanır?
İhtilal yalnızca 2 kişilik bir oyun. Bir oyuncu Kırat'ı, diğeri Altı Ok'u yönetiyor. Grup oyunu arıyorsanız yanlış adrestesiniz; bu oyun tamamen bire bir stratejik ve politik bir düello.
İhtilal nasıl oynanır, amacı nedir?
Türkiye'nin 1950 ile 1980 arası siyasi dönemini konu alan oyunda amaç halk üzerinde siyasi etki sağlamak ve polis, ordu, üniversiteler, sermaye gibi kurumları ele geçirmektir. Oyun 4 turdan oluşan 10 zaman dilimi içinde ilerliyor ve her zaman diliminin sonunda yapılan seçimlerle iktidar ile muhalefet rolleri yeniden belirleniyor. Rakibinin tüm siyasi gücünü kıran ya da oyun sonunda daha fazla nüfuz puanı toplayan taraf kazanıyor.havadis+1
İhtilal ne kadar sürer?
Ortalama bir parti 90 dakikanın üzerine çıkabiliyor. Strateji ağırlıklı ve kart etkileşimleri yoğun olduğu için aceleci bir oyun değil. Sakin ve odaklı bir ortamda oynamak deneyimi çok daha iyi hale getiriyor.
İhtilal hangi yaş grubuna uygun?
Resmi olarak 12 yaş ve üzeri. Ama oyunun içerdiği politik göndermeler, dönem bilgisi ve stratejik derinlik düşünüldüğünde pratikte yetişkin oyuncular için çok daha anlamlı bir deneyim sunuyor.
İhtilal'de hangi tarafı oynamak daha avantajlı?
İktidar ve muhalefet rolleri oyun içinde değişebiliyor. İktidar tarafı meclis fazında ek hareket hakkı kazanıp kurumları daha kolay kontrol ederken, sahadan belirli sayıda pul kaybeden "yıpranma" mekanizmasına maruz kalıyor. Muhalefet ise birçok faza önce başlıyor ama kurumları kontrol etmek için daha fazla pula ihtiyaç duyuyor. Dengeli görünse de kırık mekanikler dengeyi bazı durumlarda bozabiliyor.
İhtilal'in genişlemesi var mı?
Evet, İnkılap adında bir genişlemesi bulunuyor. İkisi birlikte de satılıyor. İnkılap yeni kartlar ve mekaniklerle oyuna ek derinlik katıyor. Temel oyundan memnunsanız mantıklı bir sonraki adım.
Kutu oyunlarına ilgiliysen ve kendi geliştirdiğim oyunu da görmek istersen, Casus Belli'ye göz atabilirsin. Sitemizden indirimli satın alabilirsin: lodos.org/casus-belli-klasik
Yazarı Tanı
Raşit Burucu, oyun tasarımı ve eğitimde oyunlaştırma alanlarında çalışan genç bir girişimcidir. Küçük yaşlardan itibaren oyunlara ve hikâye anlatımına ilgi duyan Raşit, Amerika, Almanya, Avustralya, İngiltere, İtalya, İspanya, Fransa, Rusya, Malta, Birleşik Arap Emirlikleri, Şili, Kanada gibi 20'den fazla ülkeden bireysel ve kurumsal müşterilere 15'ten fazla kutu oyunu tasarlamıştır. Türkiye'de yerli oyun üretiminin gelişmesini ve kültürel anlatıların dünya sahnesine taşınmasını misyon edinen Raşit, bu blogda kişisel oyun deneyimlerine dayalı dürüst incelemeler yazıyor.
Kişisel: @rasitbrc · Oyun: @casusbelli.kartoyunu · Şirket: @lodos.masaoyunlari